Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki, pliki te zostaną zapisane w pamięci urządzenia. Dowiedź się więcej o naszej polityce prywatności i plikach cookies.
Wydział Szczepień
Wydział Szczepień logowanie lekarz logowanie pacjent


Wyszukaj lekarza
Znajdź punkt szczepień



Słownik pojęć
Wyjaśnienia terminów specjalistycznych



Nasi partnerzy
I instytucje

Czy wiesz że?

Menveo
Menveo, to szczepionka skoniugowana przeciwko meningokokom grupy A, C, W135 i Y. Dostarczana jest w postaci proszku i roztworu do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. PODMIOT ODPOWIEDZIALNY Novartis Vaccines and Diagnostics S.r.l.Via Fiorentina ...

Więcej...
Właściciel portalu:

Sokolska 60/6, 40-087 Katowice
Tel. +48 32 445 37 58
Fax: +48 32 790 53 59
© All Rights Reserved 2010
Biuro obsługi klienta:
bok@wydzialszczepien.pl

Redakcja:
redakcja@wydzialszczepien.pl

Szanowni Państwo,
Spółka Wakcymed Sp. z o.o. nie posiada uprawnień niezbędnych w udzielaniu porad czy konsultacji medycznych. Wszelkie pytania dot. szczepień prosimy kierować wyłącznie przez formularz Zapytaj eksperta.
Zmień rozmiar czcionki: A A A

Wścieklizna


Wścieklizna

 

 

CHARAKTERYSTYKA

 

Wścieklizna (łac. rabies) to zakaźna, odzwierzęca, prawie zawsze śmiertelna choroba wirusowa atakująca ośrodkowy układ nerwowy. Infekcja jej drobnoustrojem powoduje w dalszej perspektywie zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego. Chorobę nazywa się nierzadko „wodowstrętem", gdyż na widok lub sam dźwięk wody ciało zakażonej osoby reaguje mimowolnymi skurczami mięśni. Nosicielem wirusa są chore zwierzęta, zarówno te dzikie, jak i domowe.

 

Do zarażenia człowieka dochodzi najczęściej poprzez pogryzienie lub pokąsanie. Wirus przedostaje się do rany ofiary wraz ze śliną zwierzęcia. Najbardziej niebezpieczne są pogryzienia w twarz, zwłaszcza powyżej nosa (100% śmiertelności) oraz w szyję (80%). Pogryzienia w gołe kończyny niosą za sobą o wiele mniejsze ryzyko zachorowania (15%). Pogryzienie przez materiał z jego rozerwaniem jest najmniej niebezpieczne (0,1 %).

 

Występują ponadto przypadki zarażenia bez pogryzienia, np. gdy ślina chorego zwierzęcia dostanie się do ciała człowieka poprzez naturalne otwory (oczy, nos) lub poprzez uszkodzoną błonę śluzową. W szczególnych okolicznościach można również zarazić się drogą powietrzną lub przez wydzielinę z nosa zwierzęcia. Należy także bezwzględnie unikać bezpośredniego kontaktu z ciałami padłych zwierząt.

 

Nosicielstwo wirusa dotyczy wszystkich ssaków, jednak najczęściej są to zwierzęta dzikie (np. lisy, nietoperze), psy, koty oraz gryzonie. Ryby, ptaki, płazy, gady i bezkręgowce nie chorują na wściekliznę.

 

ZAKAŻENIE I PRZEBIEG

 

Wirus wścieklizny przechodzi do mięśni pokąsanego. Stąd poprzez tkankę nerwową wędruje do mózgu lub rdzenia kręgowego, gdzie powiela się. Dopiero na tym etapie wywołuje zmiany chorobowe. Atakuje system nerwowy, czym powoduje porażenie mięśni oddechowych. Co charakterystyczne, wirus wścieklizny nie pojawia się w krwi.

Skurcze mięśni w przebiegu wścieklizny u człowieka

 

Wylęganie się choroby trwa w przypadku człowieka od ok. 10 dni do nawet 1 roku. Długość okresu inkubacji zależy od dawki zakażającej wirusa i miejsca pogryzienia. W początkowej fazie choroby pojawia się brak apetytu, gorączka, bóle głowy, nudności, oraz świąd w okolicy ugryzienia. Kolejnymi objawami są wymioty, biegunka lub zaparcia, narastający niepokój, duże pobudzenie z towarzyszącym mu ślinotokiem, bardzo bolesne skurcze mięśni, a także wodowstręt, trudności w przełykaniu, dezorientacja, halucynacje, agresywność, wreszcie konwulsje i paraliż.

 

W przeciągu 1-10 dni przed wystąpieniem pierwszych klinicznych objawów choroby, wirus przedostaje się do ślinianek zakażonego. Od pojawienia się symptomów wścieklizny jest już za późno na leczenie. Objawy utrzymują się od 2 do 6 dni. Nieleczona wścieklizna prawie zawsze prowadzi do śmierci. Wirus uszkadza system nerwowy powodując porażenie mięśni oddechowych. Zgon następuje w wyniku uduszenia.

 

Dla ustalenia, czy człowiek został zarażony wirusem, należy potwierdzić bądź wykluczyć chorobę u zwierzęcia. W tym celu stosuje się obserwację lub wykonuje pośmiertne badanie mózgu. Nie ma testów, które byłyby w stanie zdiagnozować obecność wirusa w organizmie człowieka w krótkim czasie po ugryzieniu.

 

Chore zwierzęta zachowują się osobliwie i nietypowo. Dzikie, które zazwyczaj wykazują płochliwość i uciekają przed człowiekiem, stają się agresywne, atakują człowieka lub odwrotnie: są przesadnie łagodne i dają się złapać.

 

U wściekłych zwierząt często występują ataki szału, nieposłuszeństwo, agresja i otępienie. Obserwuje się również takie same objawy jak u ludzi. Nierzadko stwierdza się biegunki lub zaparcia, wymioty, ślinotok, brak apetytu, gorączkę, trudności w połykaniu, niedowład żuchwy oraz mięśni przełyku. Miejsce ugryzienia staje się bardzo swędzące. Zwierzę nieustannie wylizuje ranę, czasami wręcz gryzie ją, nawet do kości. Zaczyna stukać zębami i zjadać wszelkiego rodzaju przedmioty, także te niejadalne (np. kamienie). Na dalszym etapie choroby występuje porażenie kończyn. Może pojawić się zez rozbieżny. Zwierzę cały czas nosi język na wierzchu. W przypadku kotów może wystąpić również żałosne miauczenie.

 

Wścieklizna może przybrać także postać cichą. Nie stwierdza się wówczas żadnych widocznych symptomów. Zgon wściekłego zwierzęcia następuje po ok. 2-4 dniach choroby.

 

ZAPOBIEGANIE

 

Do tej pory nie wynaleziono ani nie odkryto lekarstwa na wściekliznę. Chorych leczy się objawowo, podając surowicę i szczepionkę w bardzo krótkim czasie po ugryzieniu przez zwierzę. Po wystąpieniu pierwszych objawów szczepionka przestaje wykazywać skuteczność.

 

Z tego też względu bardzo ważna jest odpowiednia ostrożność. Należy unikać ogółu dziwnie zachowujących się zwierząt, bez względu na pochodzenie. Nie karmić nieznanych nam zwierząt, nie głaskać ich i nie dotykać, bez względu na to, jak bardzo wydają się nam przyjazne. Przeciw wściekliźnie należy regularnie szczepić zwierzęta domowe. W wypadku gdyby zwierzę domowe wróciło do domu pogryzione czy zakrwawione, trzeba natychmiast udać się z nim do weterynarza. Wścieklizna może być bowiem zaraźliwa, zanim jeszcze wystąpią jakiekolwiek objawy. Jeżeli podejrzewamy, że zwierzę jest wściekłe, niezwłocznie powiadamiamy o tym odpowiednie organa i instytucje.

 

WPŁYW SZCZEPIEŃ

 

W Polsce wścieklizna powoduje wyłącznie sporadyczne zachorowania. W ostatnich latach zanotowano wyłącznie dwa takie przypadki u ludzi (w 2000 i 2002 roku). Tak korzystna sytuacja epidemiologiczna jest owocem profilaktyki masowych szczepień zwierząt zarówno domowych, jak i dzikich, oraz szczepień poekspozycyjnych.

 

Rola szczepień przeciw wściekliźnie jest nie do przecenienia. Są one jedyną skuteczną metodą obrony przed chorobą, przede wszystkim w przypadku zakażonych wirusem. Dla zapewnienia maksymalnej skuteczności profilaktyki ważna jest odpowiednia kwalifikacja osób do szczepienia oraz sposób wykonania zabiegu.

Wściekły piesWirus wścieklizny


Powiązane szczepionki:
Szczepionka przeciw wściekliźnie


Powiązane artykuły:
Dziecko w tropikach
Europa: Ręka na pulsie zagranicznych służb sanitarnych
Gdzie można zaszczepić się przeciwko wściekliźnie? Czy można to zrobić w przychodni rejonowej?
Indonezja: Wysoki stopień zagrożenia wścieklizną na Bali
Kanada: Szczepionka przeciw HIV dopuszczona do badań na ludziach
Norwegia: Pierwsza od 200 lat ofiara śmiertelna wścieklizny?
Odstępy między szczepieniami
Olsztyn: Miasto broni się przed wścieklizną
Polska: GIS ogłosił kalendarz szczepień na 2012 r.
Polska: Określono zakres czynności zawodowych objętych wskazaniem do szczepień pracowniczych
Polska: Szczepienia zalecane – problem wciąż nierozwiązany
Polska: ZZP wybiera dostawców szczepionek w ramach Programu Szczepień Ochronnych na rok 2013
Profilaktyka szczepień zalecanych w świetle PSO
Punkt szczepień czy gabinet zabiegowy?
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej
Rozporządzenie Ministra Zdrowia
Szczepienia a HIV
Szczepienia obowiązkowe i zalecane
Szczepienia przed podróżą
USA: 19-latek ofiarą nietoperza wampira
Zalecane przed podróżą
O nas Kontakt

Korzystanie z portalu oznacza akceptację Regulaminu. Treści prezentowane na stronie mają wyłącznie charakter poglądowy i nie mogą stanowić jakichkolwiek porad medycznych. W celu diagnozy stanu zdrowia skonsultuj się z lekarzem.

Projekt współfinansowany ze środków Programu Operacyjnego
Innowacyjna Gospodarka